Wiadomości Ogólne

Kilka słów o Jantarze

Słowo „ jantar” pochodzi od litewskiego słowa określającego bursztyn. Początki osadnictwa w naszej wsi sięgają XIV wieku. Wówczas władze Zakonu Krzyżackiego rozpoczęły zasiedlanie Starej Mierzei. Pierwsze wzmianki na temat Jantaru odnaleźć można w księdze Komturstwa Malborskiego z 1391 roku. Grunty wsi obejmowały 36 łanów czynszowych i 4 „wolne” łany sołtysa. W Jantarze zlokalizowane były dwie karczmy. Mieszkańcy trudnili się rybołówstwem i rolnictwem. Połów bursztynu koncesjonowany był przez państwo. Jantar należał do parafii w Mikoszewie, gdzie znajdował się również młyn w jakim mieszkańcy Jantaru mieli obowiązek mielić swe zboże. Tereny Wielkich Żuław, w których bezpośrednim sąsiedztwie leży nasza miejscowość, przez całą swa historię były systematycznie zalewane. Na początku XIV wieku mieszkańcy Jantaru uczestniczyli w zakładaniu ponadgminnej organizacji przeciwpowodziowej – Związku Wałowego. Inną plagą były wojny i związane z nimi grabieże. W czasie wojny 1409-1411 miejscowość nasza, podobnie jak całe Żuławy, została kompletnie ograbiona i zdewastowana przez wojska oblegające Malbork. Sytuacja ustabilizowała się dopiero po zakończeniu wojny trzynastoletniej. Postanowieniami Pokoju Toruńskiego, Jantar został włączony w skład posiadłości wiejskich Gdańska, co zdecydowanie poprawiło sytuację miejscowości. W wyniku drugiego rozbioru Polski ( 1793 r.) Pomorze Gdańskie przyłączono do Królestwa Pruskiego. W 1903 roku utworzono w Jantarze publiczną Szkołę Powszechną z sześcioma klasami, zaś w 1905 roku uruchomiono linię kolejki wąskotorowej na trasie Gdańsk – Mikoszewo – Sztutowo. Po 1945 roku nadano miejscowości nazwę Paców, zmieniając ja dwa lata później na Jantar. Obok przybyłej na te tereny ludności z obszarów Polski centralnej, osiedlono tu w ramach akcji „Wisła”, ludność pochodzenia ukraińskiego. W 1948 roku uruchomiono ponownie linię kolejki wąskotorowej na trasie Nowy Dwór Gdański – Stegna – Mikoszewo – Prawy Brzeg Wisły z przeprawą promową. Od roku 1945 funkcjonuje w Jantarze szkoła podstawowa. Parafia Katolicka p.w. NMP Matki Kościoła istnieje w naszej miejscowości od roku 1986. Dziś Jantar liczy 949 mieszkańców i jest zamieszkany przez wiernych kilku kościołów. Jest wsią turystyczno – rybacką, zmieniająca się w lecie w gwarną miejscowość letniskową. Tutaj od roku 1999 organizowane są Mistrzostwa Świata w poławianiu Bursztynu. Największym bogactwem Jantaru jest jego położenie, klimat i przyroda, kąpielisko morskie z rozległymi plażami, wydmy utrwalone przez lasy sosnowe, i roślinność wydmową.

Jantar leży na prastarym Bursztynowym Szlaku. Po sztormach, zwłaszcza zimą, można na plażach znaleźć liczne okazy bałtyckiego złota. Mieszane lasy Starej Mierzei schodzące na brzeg morza współtworzą mikroklimat sprzyjający osobom z problemami serca, płuc i układu nerwowego. W morskim powietrzu, bez względu na pogodę miesza się zapach jodu, olejków eterycznych i miocytów znakomicie wpływając na nasze samopoczucie. W wiekach średnich Pasewark, dzisiejszy Jantar, słynął z licznych karczm i obfitości bursztynu. Niewiele się tu zmieniło. Nie jest trudno znaleźć dobrą kuchnię a bursztynowe żniwa trwają od listopada do kwietnia każdego roku.